Değinmeler: Roma, Alfonso Cuaron, Dram, Meksika, 2018

Alfonso Cuaron'un Roma filminin kayda değer tek yanı bence sinematografisi. Geniş açı çekim, sabit ve sadece sağa-sola hareket eden kamera vs. bunların hepsi, biraz da tiyatrovari şekilde gerçek bir seyirlik olduğunu da gösteriyor. Uzaktan, hizmetçi kadını ve aileyi seyrediyoruz. Elbette Roma'da göndermeler yok değil, ama hepsi estetize edilmiş görüntünün arkasında kaybolup gitmiş, ufak-tefek değiniler (yolcu uçağı mesela; arada bolca görmemiz bir yana uçakla başlayıp uçakla bitiyor). Cuaron görsel bir şiir şöleni sunmuş bize.

1. Roma'nın açılışındaki sahnede yerdeki su birikintisine yansıyan uçağı görürüz. Küçük, dar bir alana yansır. Bu hizmetçi Cleo'nun dünyasıdır. Kapanışta aynı uçak bu sefer evin bahçesinden, binaların çerçevelediği gökyüzünde görünür. Cleo'nun dünyası yaşadıklarıyla genişlemiş, ama yine de belli bir çerçeve içerisinde kalmıştır.


2. Roma'nın bir sahnesinde Cleo yatakta uzanırken, arkasında azgın dalgaların bulunduğu bir resim görürüz.Yüzme bilmeyen Cleo dalgaların arasında gibidir. Finale doğru yüzme bilmeyen Cleo ailenin iki çocuğunu azgın dalgalarda boğulmaktan kurtarır.



3. Roma'daki en etkili sahnelerden biri; dışarda hakları için eylem yapan sosyalist 'bir takım halk', içeride onları seyreden takım elbiseli, beyaz yakalı halk. Hala öyle değil mi?


4. Roma'da sahnenin arkasında gördüğümüz duvara asılı resimlerin altında da resimde tasvir edilen nesneleri görmeniz mümkün. Yemek sahnesinin arkasında duvarda asılı resimde meyve tabağı ve çiçekler varken, resmin altında meyve tabağı veya diğer çiçekli resimin altında çiçekler var.



5. Roma'nın anahtar sahnelerinden biri bence bu. Uzakdoğu sanatları ustası imkansız bir hareket yapıyor ve kendisine gülen kalabalığa aynı şekilde yapmalarını söylüyor. Kalabalıkta bunu usta gibi yapabilen tek kişi hizmetçi Cleo! Hayatı, ofarkında bile olmasa da Cleo'yu dengeli bir kişiye dönüştürmüş.



6. Roma'da ailenin oğlu Pepe ölü taklidi yapıyor; bir süper kahraman gibi (Süperman) pelerin takmış ve sunak benzeri bir yapıya uzanmış. Kendisini insanlık için feda eden bir kahraman. Hemen sağda ufak tekerlekli bir oyuncak at var. En büyük kahramanların ölümlerinin yaşandığı Homeros'un İlyada'da anlattığı Troia Savaşı destanına gönderme yapıyor ve Troia Atı'nı temsil ediyor.



7. Roma'da bir sokak adı Calle de Tepeji (Tepeji aslında filmin geçtiği kentin adı), yani Tepeci Sokak. Aztekçe (Cleo bir Aztek) Tepetl/Tepec tepe anlamına geliyor. Atatürk'ün Güneş-Dil Teorisi çalışmaları için Meksika'ya yolladığı Tahsin Mayatepek soyadını bu kelimeden alıyor.


Yorumlar